Шийдвэрийн дэлгэрэнгүй

Шийдвэрийн төрөл Шийтгэх тогтоол
Огноо 2019-06-20
Дугаар 2019/ШЦТ/195
Хэргийн индекс 171/2019/0181/Э
Шүүх Орхон аймаг дахь сум дундын эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүх
Шүүгч Даваасүрэнгийн Ариунцэцэг
Шүүгдэгч Ш.Долгормаа
Зүйл хэсэг 17.4.1. - Хөрөнгө завших
Улсын яллагч Б.Жавхлантуяа
Хүчинтэй эсэх Тийм
Шийдвэрийн товч

 МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

Орхон аймаг дахь Сум дундын Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүх хуралдааныг ерөнхий шүүгч Д.Ариунцэцэг даргалж

Шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Ж.Халиунаа

Улсын яллагч Б.Жавхлантуяа

Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч Р.Цэрэнханд

Шүүгдэгч Ш.Д нарыг оролцуулан Орхон аймгийн Прокуророос Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.4 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан “завших” гэмт хэрэгт холбогдуулан яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн Ш.Д-д холбогдох эрүүгийн 1925000070166 дугаартай хэргийг тус шүүхийн танхимд нээлттэй хянан хэлэлцэв.

Шүүгдэгч: Монгол Улсын иргэн, Ш.Д

Орхон аймгийн Прокуророос, шүүгдэгч Ш.Д-г Улаанбаатар хотод үйл ажиллагаа явуулдаг “Гоёо” ХХК-ний Орхон аймаг дахь салбар төлөөлөгчийн газрын дэлгүүрт худалдагчаар ажиллаж байхдаа 2018 оны 09 дүгээр сарын 17-ны өдрөөс 2018 оны 11 дүгээр сарын 25-ны өдөр хүртэл хүгацаанд нийт 6.917.000 төгрөгийг завшсан / яллах дүгнэлтэд зааснаар/ гэмт хэрэгт холбогдуулан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.4 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж шүүхэд шилжүүлжээ.

ТОДОРХОЙЛОХ НЬ:

Шүүхиийн хэлэлцүүлэгт шүүгдэгч Ш.Д-гийн мэдүүлсэн: Өмнө мэдүүлэг өгсөн, дахин өгөхгүй. Эрхээ буруу хэрэгжүүлсэндээ гэмшиж байна. Өр төлбөрөө барагдуулсан гэх мэдүүлэг болон хавтаст хэргээс яллах дүгнэлтийн хавсралтад заасан дараахь нотлох баримтуудыг шинжлэн судлав. Үүнд: -Бараа бүтээгдэхүүнийг дамжин борлуулах тухай гэрээний хуулбар /хх-ийн 6-10-р хуудас/

-Хохирогч Н.Цэндхүүгийн мөрдөн байцаалтад өгсөн:...”Хэцийн ам” ХХК нь Улаанбаатар хотод үйл ажиллагаа явуулдаг “Гоёо” ХХК-ний Орхон аймаг дахь салбар төлөөлөгчийн газраар ажиллаж Орхон аймгийн Баян-Өндөр сумын Уурхайчин багийн нутаг дэвсгэрт үйл ажиллагаа явуулдаг “Хүрэнбулаг” худалдааны төвд салбар дэлгүүрээ ажиллуулж байсан юм. 2018 оны 06 сарын 14-ний өдөр зарын дагуу Ш.Д гэж хүнийг салбар дэлгүүрийн худалдагчаар хөдөлмөрийн гэрээг амаар байгуулж, эд хөрөнгийн бүрэн хариуцлагын гэрээ байгуулж сарын 350.000 төгрөгийн цалинтайгаар ажиллуулж эхэлсэн. Манай дэлгүүр бол сардаа нэг, заримдаа хоёр ч удаа тооллого хийдэг юм. 2018 оны 09 сарын 17-ны өдөр тооллого хийхэд эмэгтэй хүний 2 ширхэг ноолууран цамц, хүүхдийн 2 ширхэг ноолууран цамц, 1 ширхэг эмэгтэй хүний ноолууран платье хүнд зээлээр зарсан гэж 1.055.500 төгрөгийн өр үүсгэсэн. Үүний дараа 2018 оны 10 сарын 22-ны өдөр тооллого хийхэд эмэгтэй хүний 2 ширхэг ноолууран цамц, эрэгтэй хүний 1 ширхэг ноолууран цамц, эмэгтэй хүний хүзүүний ноолууран ороолт 3 ширхэг, эмэгтэй хүний ноолууран платье 2 ширхэг, 1 ширхэг эмэгтэй хүний ноолууран өмд зэрэг эд зүйлийг бусдад зээлээр худалдан борлуулсан гэж 1.616.100 төгрөгийн өр үүсгэсэн. Үүний дараа 2018 оны 11 сарын 25-ны өдөр тооллого хийхэд эмэгтэй хүүхдийн ноолууран платье 2 ширхэг, эмэгтэй ноолууран цамц 1 ширхэг, эрэгтэй хүний ноолууран цамц 1 ширхэг, 920.000 төгрөгийн үнэтэй эмэгтэй хүний ноолууран пальто 1 ширхэгийг бусдад зараад 500.000 төгрөгийг нь аваад 420.000 төгрөгийг нь зээлээр өгсөн гээд нийт 1.399.700 төгрөгийн өр үүсгэсэн бөгөөд нийт 3.911.201 төгрөгийн бараа бүтээгдэхүүнийг зээлээр худалдан борлуулсан гэж өр үүсгэсэн. Үүнээс гадна 3.005.800 төгрөгийн үнэ бүхий бараа материалыг яасан нь мэдэгдэхгүй алга болгож Долгормаа нь нийт 6.917.000 төгрөгийн хохирол учруулсан”... гэх мэдүүлэг ХХ-ийн 12-15-р хуудас/,

-Гэрч Б.Зоригоогийн ...2018 оны 09 сарын 10-ны өдөр тооллого хийхэд эмэгтэй хүний 2 ширхэг ноолууран цамц, хүүхдийн 2 ширхэг ноолууран цамц, 1 ширхэг эмэгтэй хүний ноолууран платье хүнд зээлээр зарсан гэж 1.055.500 төгрөгийн өр үүсгэсэн. Үүний дараа 2018 оны 10 сард тооллого хийхэд эмэгтэй хүний 2 ширхэг ноолууран цамц, эрэгтэй хүний 1 ширхэг ноолууран цамц, эмэгтэй хүний хүзүүний ноолууран ороолт 3 ширхэг, эмэгтэй хүний ноолууран платье 2 ширхэг, 1 ширхэг эмэгтэй хүний ноолууран өмд зэрэг эд зүйлийг бусдад зээлээр худалдан борлуулсан гэж 1.616.100 төгрөгийн өр үүсгэсэн. Үүний дараа 2018 оны 11 сарын 25-ны өдөр тооллого хийхэд эмэгтэй хүүхдийн ноолууран платье 2 ширхэг, эмэгтэй ноолууран цамц 1 ширхэг, эрэгтэй хүний ноолууран цамц 1 ширхэг, 920.000 төгрөгийн үнэтэй эмэгтэй хүний ноолууран пальто 1 ширхгийг бусдад зараад 500.0000 төгрөгийг нь аваад 420.000 төгрөгийг нь зээлээр өгсөн гээд нийт 1.399.700 төгрөгийн өр үүсгэсэн бөгөөд нийт 3.911.200 төгрөгийн бараа бүтээгдэхүүнийг зээлээр худалдан борлуулсан гэж өр үүсгэсэн. Үүнээс гадна 3.005.800 төгрөгийн үнэ бүхий бараа материалыг яасан нь мэдэгдэхгүй алга болсон. Долгормаа нь нийт 6.917.000 төгрөгийн хохирол учруулсан учир цагдаагийн байгууллагад хандах болсон юм”... гэх мэдүүлэг/ хх-ийн 16-18-р хуудас/-

-Гэрч Ш.Чимэдийн... “2018 оны 12 дугаар сард Долгормаагаас хүмүүс мөнгө нэхээд аав, ээж хоёр дээр ирсэн байна гэхээр нь яваад очсон чинь эрэгтэй, эмэгтэй хоёр хүн байсан. Юу болсон талаар асуусан чинь манай дэлгүүрийн худалдагчаар ажиллаж байгаад бараа материал дутаасан. 7 сая орчим төгрөг дутаж байгаа гээд Долгормаагаас мөнгө нэхээд явж байсан. Долгормаа тэр хоёр хүний нэхсэн мөнгөний талаар ямар нэгэн зүйл яриагүй. Долгормаа тухайн дэлгүүрт худалдагчаар ажиллаж байх хугацаандаа дээрх хоёр хүний нэхэж ирсэн мөнгийг дутаасан гэдгээ бол хэлээд байгаа юм”... гэх мэдүүлэг /хх-ийн 23-24-р хуудас/

Шүүгдэгч Ш.Долгормаагийн яллагдагчаар өгсөн: ...2018 оны 9 дүгээр сард тооллого хийхэд дутагдал гарсан. Дахин 10 сард тооллого хийхэд дутагдал гарсан. Бэлэн мөнгөөр биш бараагаар дутсан. 2018 оны 11 сард тооллого хийхэд бэлэн мөнгөөр дутагдал гарсан. 12 сард эцсийн тооллого хийхэд ерөнхий дүнгээрээ 6,917,000 төгрөг дутсан дүн гарсан...Хүмүүс бараа зээлж аваад мөнгөө өгөөгүй байсан юм. Зээлээр зарсан барааны мөнгийг хүмүүс энд тэнд явж байхад хүмүүс өгөхөөр нь өөрийнхөө хэрэгцээнд хэрэглээд байсан юм...гэх мэдүүлэг /хх-ийн 40- 41-р хуудас/.

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэн судалсан хохирогчийн мэдүүлэг, гэрчийн мэдүүлэг, яллагдагчийн мэдүүлэг зэрэг нотлох баримтыг Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан журмаар цуглуулж бэхжүүлсэн тул хууль ёсны, дээрхи үйл баримтын талаархи мэдээллийг агуулсан байх тул хэрэгт хамааралтай, хэргийн бодит байдлыг тогтооход ач холбогдолтой, шүүгдэгчийн гэм буруугийн талаар дүгнэлт хийхэд хангалттай гэж үзэв. Эдгээр хохирогч, гэрчийн мэдүүлэг, хэргээ хүлээн мэдүүлсэн шүүгдэгчийн мэдүүлэг зэрэг нотлох баримтаар шүүгдэгч Ш.Долгормаа нь “Гоёо” ХХК-ний Орхон аймаг дахь салбар төлөөлөгчийн газрын дэлгүүрт худалдагчаар ажиллаж байхдаа 2018 оны 09 дүгээр сарын 17-ны өдрөөс 11 дүгээр сарын 25-ны өдөр хүртэл хугацаанд нийт 6,917,000 төгрөгний бараа болон бэлэн мөнгийг дутагдуулсан үйл баримт тогтоогдож байна. “Хэцийн ам” ХХК нь “Гоёо” ХХК-тай “Бараа бүтээгдэхүүнийг дамжин борлуулах тухай” гэрээний /хх-ийн 6-10-р хуудас/ байгуулж борлуулагчаар ажиллахдаа худалдагчаар Ш.Долгормааг ажиллуулсан болох нь, Ш.Долгормаа нь ажиллах хугацаандаа 6,917,000 төгрөгний бараа болон бэлэн мөнгийг дутагдуулсан болох нь гэрээ болон гэрчүүдийн мэдүүлэг, яллагдагчийн мэдүүлгээр нотлогдсон байна гэж үзэв. “Хэцийн ам” ХХК-ний Ш.Долгормаатай байгуулсан эд хөрөнгийн бүрэн хариуцлагын гэрээ, тооллогын акт баримтууд, бүтээгдэхүүний үнэлгээний талаархи баримтууд хэрэг авагдаагүй боловч гэрчүүдийн мэдүүлгийг шүүгдэгч өөрийн мэдүүлгээр баталсан байх тул шүүх эдгээр баримтаар хэргийг шийдвэрлэх боломжтой гэж дүгнэсэн болно. Шүүгдэгч Ш.Долгормаагийн үйлдлийн улмаас “Хэцийн ам”ХХК-д 6,917,000 төгрөгийн хохирол учирсан шууд шалтгаант холбоотой болох нь тогтоогдсон, шүүгдэгч гэм буруугийн талаар маргаангүй байна. Шүүгдэгч Ш.Долгормаагийн энэ үйлдэл Эрүүгийн хуулийн тусгай ангид заасан “хөрөнгө завших” гэмт хэргийн шинжтэй санаатай, нийгэмд аюултай, бусдад хохирол учруулсан үйлдэл мөн бөгөөд прокурорын яллах дүгнэлт үндэслэлтэй байна.

Иймд Эрүүгийн хуулийн 2.1 дүгээр зүйлд “Энэ хуулийн тусгай ангид заасан, нийгэмд аюултай, гэм буруутай үйлдэл, эс үйлдэхүйг гэмт хэрэгт тооцно” гэж, 6.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт “Шүүх гэмт хэрэг үйлдсэн хүнд...эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэнэ” гэж заасны дагуу шүүгдэгч Ш.Долгормааг завших гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх үндэслэлтэй. Улсын яллагч шүүх хуралдаанд: Шүүгдэгч Ш.Долгормаа нь бусдын эд хөрөнгө завшсан гэмт хэрэг үйлдсэн буюу Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.4 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар гэм буруутай. Иймд энэ зүйл хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Ш.Долгормаад 1 жилийн хорих ял оногдуулж, Эрүүгийн хуулийн 5.6 дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар нээлттэй хорих байгууллагад ялыг эдлүүлэх саналтай байна гэжээ. Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч Р.Цэрэнханд шүүх хуралдаанд: Гэм буруу, гэмт хэрэг гарах болсон шалтгаан нөхцөлийн талаар ярихгүй. Шүүгдэгч гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч байгаа. 1 жилийн хорих ялыг зөвшөөрөхгүй байна. Ял хүндрүүлэх нөхцөл байхгүй. Эрүүгийн хуулийн 6.5 дугаар 1 дэх хэсэгт “Шүүх эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхдээ дараах хөнгөрүүлэх нөхцөл байдлыг харгалзан үзнэ” гэж заасан ба хохирол төлбөрийг бүрэн төлсөн. Гэм хорын асуудал байхгүй арилсан. Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.4 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэг нь 3 хүртэлх жилээр хорих ял оногдуулах, торгууль оногдуулах, нийтэд тустай ажил хийлгэх ялын санкцитай байдаг. Улсын яллагч 1 жилийн хорих ялын санал гаргаж байна. Шүүгдэгч нь туслах ажил хийдэг охинтойгоо хоёулаа амьдардаг тул торгуулийн ял оногдуулах хэцүү байна. Эрүүгийн хуулийн 6.7 дугаар зүйлийн 1.1 дэх хэсэгт зааснаар хориох ялаас чөлөөлүүлэх саналыг гаргаж байна. Ялыг хөнгөрүүлэх нөхцөл байна. Ялыг хүндрүүлэх нөхцөл байхгүй тул Ш.Долгормааг хорих ялаас чөлөөлж өгөөч гэсэн саналыг гаргаж байна гэжээ. Шүүгдэгчийн гэм буруутай байдал нотлогдож тогтоогдсон тул ял шийтгэгдсэн эсэхийг шалгасан хуудас, хувийн байдлыг тодорхойлсон баримтууд зэргийг шинжлэн судлаж хэргийн нөхцөл байдал,гэм буруугаа хүлээсэн байдал,хохирол төлбөрийг төлсөн байдал, шүүгдэгчийн хувийн байдал зэргийг харгалзан хуульд заасан хорих ял оногдоуулахгүйгээр тэнсэж эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх нь үйлдсэн хэргийн гэм буруу,хувийн байдалд тохирно гэж дүгнэж шийдвэрлэв. Энэ хэрэгт эд мөрийн баримт хураагдаж ирсэн зүйлгүй, хөрөнгө битүүмжлэгдээгүй, шүүгдэгч цагдан хоригдоогүй, төлөх төлбөргүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардал нэхэмжлээгүйг дурьдлаа.

Монгол Улсын Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.2, 36.6, 36.7, 36.8, 36.10 дугаар зүйлүүдэд тус тус заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ НЬ:

1.Шүүгдэгч Ш.Д-г Эрүүгийн хуулийн 17.4 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан “завших” гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай.

2. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 7.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасныг журамлан, тусгай ангийн 17.4 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Ш.Д-г хуульд заасан хорих ял оногдуулахгүйгээр 1 /нэг/ жилийн хугацаагаар тэнссүгэй.

3.Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай хуулийн 186 дугаар зүйлд зааснаар Ш.Д-д оногдуулсан 1 жилийн хугацаагаар тэнссэн шийдвэрийн биелэлтэд хяналт тогтоохыг Орхон аймгийн Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх байгууллагад даалгаж, Эрүүгийн хуулийн 7.1 дүгээр зүйлийн 5 дахь хэсэгт зааснаар шүүгдэгч тэнсэнгийн хугацаанд санаатай гэмт хэрэг үйлдсэн бол тэнссэн шийдвэрийг хүчингүй болгож Эрүүгийн хуулийн 6.8, 6.9 дүгээр зүйлд заасан журмаар ял оногдуулахыг мэдэгдсүгэй.

4.Шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болтол шүүгдэгч Ш.Долгормаад урьд авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.

5. Энэ хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдаж ирсэн зүйлгүй, хэрэгт битүүмжилсэн хөрөнгөгүй, шүүгдэгч цагдан хоригдоогүй, төлөх төлбөргүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардал нэхэмжлээгүйг тус тус дурдсугай.

6.Шийтгэх тогтоол уншин сонсгосноор хүчинтэй болох бөгөөд шүүгдэгч, хохирогч, тэдгээрийн өмгөөлөгч нар эс зөвшөөрвөл шийтгэх тогтоолыг гардан авснаас хойш 14 хоногийн дотор Орхон аймгийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гаргах, улсын яллагч, дээд шатны прокурор эсэргүүцэл бичих эрхтэй.

 

ДАРГАЛАГЧ, ЕРӨНХИЙ ШҮҮГЧ                Д.АРИУНЦЭЦЭГ 

Шийдвэр бүрэн эхээрээ
Шийдвэрийг бүрэн эхээр нь үзэхийн тулд манай сайтад нэвтэрсэн байх шаардлагaтай.
Ta энд дарж нэвтэрнэ үү.

Энэ хэргийн бусад шийдвэрүүд

Өөр шийдвэр байхгүй байна.