Шийдвэрийн дэлгэрэнгүй

Шийдвэрийн төрөл Шийдвэр
Огноо 2019-03-01
Дугаар 123/ШШ2019/0005
Хэргийн индекс 123/2018/0049/З
Шүүх Төв аймаг дахь Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүх
Шүүгч Дамдинсүрэнгийн Зоригтбаатар
Нэхэмжлэгч "С" ХХК
Хариуцагч Төв аймгийн Батсүмбэр сумын З.Д
Хариуцагчийн төрөл аймаг, нийслэл, сум, дүүрэг, баг, хорооны Засаг дарга;
Гуравдагч этгээд Ш.О, О.Б, Ц.Г, Ч.Ө, Ч.У, Ш.А
Маргааны төрөл
Хүчинтэй эсэх Тийм
Шийдвэрийн товч

 

 

 

      2019 оны 03 сарын 01 өдөр

  

         Дугаар

  123/ШШ2019/0005

            

                 Зуунмод сум

                               МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

Төв аймаг дахь Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүгч Д.Зоригтбаатар даргалж, тус шүүхийн хуралдааны танхимд хийсэн шүүх хуралдаанаар

Нэхэмжлэгч: “Сансари” ХХК

Хариуцагч: Төв аймгийн Батсүмбэр сумын Засаг дарга, Улсын бүртгэлийн хэлтэст тус тус холбогдох

Гуравдагч этгээд: Ш.Оюунцэцэг, О.Баярболд, Ц.Гэлэгжамц, Ч.Өсөхжаргал, Ч.Ундраа, Ш.Ариунбаяр

Нэхэмжлэлийн шаардлага: “Төв аймгийн Батсүмбэр сумын Засаг даргын 2016 оны А/897, А/895, А/896, А/994, А/898 тоот захирамжуудийг хүчингүй болгох,  “Сансари” ХХК-ний  3.2 га газрын газар эзэмших эрхийг сэргээн эзэмшүүлж, газар эзэмших гэрээг 98.6 га-аар шинэчлэн баталгаажуулахгүй байгаа Төв аймгийн Батсүмбэр сумын Засаг даргын эс үйлдэхүйг хууль бус болохыг тогтоож, 3.2 га газрын газар эзэмших эрхийг сэргээн эзэмшүүлж, газар эзэмших гэрээг 98.6 га-гаар шинэчлэн баталгаажуулж, эзэмших эрхийн гэрчилгээг шинээр олгуулахыг даалгах, газар өмчлөх эрхийн улсын бүртгэлийн Г-1403002173 дугаартай 000427888 тоот, Г-1403002171 дугаартай 000427890 тоот, Г-1403002192 дугаартай 000429624 тоот, Г-1403002174 дугаартай 000427887 тоот, Г-1403002172 дугаартай 000427889 тоот, Г-1403002193 дугаартай 000429623 тоот гэрчилгээнүүдийг хүчингүй болгуулах” шаардлага бүхий захиргааны хэргийг,

Гуравдагч этгээдийн бие даасан шаардлага: “Төв аймгийн Батсүмбэр сумын Засаг даргын 2017 оны 11 дүгээр сарын 01-ний өдрийн А/482 дугаар захирамжийг хүчингүй болгуулах” тухай шаардлага бүхий захиргааны хэргийг хянан хэлэлцэв.

Шүүх хуралдаанд: Нэхэмжлэгч “Сансари” ХХК-ийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Ө.Сайнбаяр, хариуцагч Төв аймгийн Батсүмбэр сумын Засаг даргын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Г.Гантулга, Улсын бүртгэлийн хэлтсийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Ш.Батсүх, гуравдагч этгээд нарын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Г.Нарангэрэл, түүний өмгөөлөгч Ё.Энхээ нарыг оролцуулан хийв.

ТОДОРХОЙЛОХ НЬ:

Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Ө.Сайнбаяр шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: Төв аймгийн Батсүмбэр сумын Засаг даргын 2016 оны А/897, А/895, А/896, А/994, А/898 тоот захирамжуудыг хүчингүй болгох. “Сансари” ХХК-ийн 3.2 га газрын газар эзэмших эрхийг сэргээн эзэмшүүлж, газар эзэмших гэрээг 98.6 га газраар шинэчлэн баталгаажуулахгүй байгаа Төв аймгийн Батсүмбэр сумын Засаг даргын эс үйлдэхүйг хууль бус болохыг тогтоолгох, 3.2 га газрын газар эзэмших эрхийг сэргээн эзэмшүүлж, газар эзэмших гэрээг 98.6 га газраар шинэчлэн баталгаажуулж, газар эзэмших эрхийн гэрчилгээг шинээр олгохыг даалгах, мөн 2018 оны 03 дугаар сарын 22-ны өдрийн нэхэмжлэлийн шаардлагаа ихэсгэсэн. Газар өмчлөх эрхийн улсын бүртгэлийн 1403002173 дугаартай 000427888 тоот, 1403002171 дугаартай 00427890 тоот, 1403002192 дугаартай 000429624 тоот, 14030022174 дугаартай  000427887 тоот, 1403002172 дугаартай 000427889 тоот, 1403002193 дугаартай 000429623 тоот газар өмчлөх эрхийн улсын бүртгэлийг тус тус хүчингүй болгох, 6 гэрчилгээ байгаа. Шүүх шийдвэр гаргахдаа А/994-тоот захирамжийн  асуудлыг хасаад шийдэх боломжтой гэж үзэж байна. Манай зүгээс нэхэмжлэлийн шаардлагаасаа татгалзаагүй байгаа.

“Сансари” ХХК 2006 онд Төв аймгийн Батсүмбэр сумын 3 дугаар баг Түшээ гүний хөндийд хүүхдийн зуслан, жуулчны бааз амралтын зориулалтаар үйл ажиллагаа явуулахаар Төв аймгийн Батсүмбэр сумын Засаг даргын 2006 оны А/148 дугаар захирамжаар 100 га газрыг авсан. 2007 онд газар эзэмших гэрчилгээг авсан. Төв аймгийн Батсүмбэр сумын Засаг даргын 2013 оны 05 дугаар сарын 09-ний өдрийн А/167 захирамжаар тухайн 100 га газрыг эзэмшүүлсэн эрхийг хүчингүй болгосон байдаг. Үүнээс үндэслэж Төв аймгийн Батсүмбэр сумын Засаг даргын А/167 дугаар захирамжийг хүчингүй болгуулахаар нэхэмжлэл гаргаж, шүүх 2016 оны 04 дүгээр сарын 08-ны өдөр шийдвэрлэгдсэн байдаг.  Тухайн шийдвэр нь маргаж буй 6 айлтай хамааралгүй. 98.6 га газартай холбогдох А/167 дугаар захирамжийг хүчингүй болгож шийдсэн. Засаг даргын зүгээс шүүхийн шийдвэрийг биелүүлэхгүй байсан. 2016 оны захирамжаар маргаан бүхий 7 иргэнд газар олгохдоо 98.6 га газарт холбогдох хэсэгт олгосон. Эдгээр газар нь манай газартай давхцалтай байгаа. Төв аймаг дахь Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн шийдвэр гарснаар “Сансари” ХХК-ийн 98.6 га газрын эзэмших эрх сэргэсэн байдаг. Маргаан бүхий захирамжийг хүчингүй болгосноор өмнөх эрх нь сэргэхдээ 100 га биш 98.6 га газраар эзэмших эрх нь үүссэн гэж үзэж байгаа.  Газрын тухай хуулийн 31 дүгээр зүйлийн 31.3 дахь хэсэгт зааснаар “...хүсэлт гаргасан газар нь бусдын эзэмшиж ашиглаж байгаа газартай ямар нэг хэмжээгээр давхцаагүй байна...” гэж заасныг зөрчсөн байдаг. Өөрөөр хэлбэл тухайн олгосон газар нь “Сансари” ХХК-ийн эзэмшлийн газар байдаг. Мөн Монгол улсын иргэнд газар өмчлүүлэх тухай хуулийн 19 дүгээр зүйлийн 19.1.4-т заасан газрууд нь Төв аймгийн Засаг даргын албан бичигт дурдсанаар газар зохион байгуулалтын төлөвлөгөөнд багтаагүй байдаг. Мөн уг газар нь бусдын эзэмшил ашиглах эрх үүсээгүй тохиолдолд сум дундын Засаг даргад хүсэлт гарган дарааллын дагуу үнэгүй өмчилж авна гэж тодорхой заасан байдаг. Эдгээр заалтыг зөрчиж захирамж гаргасан нь Захиргааны ерөнхий хуульд заасан хууль бус актын шинжийг агуулж байна.  Энэ нь “Сансари” ХХК-ийн эрхийг зөрчиж байна. Учир нь манай компани шүүхийн шийдвэрийн дагуу Батсүмбэр сумын Засаг даргад 98.6 га газраа авъя гэж хандахад албан бичгийн дагуу ирж байгаа хариу нь танай эзэмшил газартай холбоотой 3.2 га газрыг шүүхээр асуудал шийдвэрлэгдсэний дараа буцаан олгох боломжтой гэж албан бичгээр ирүүлсэн. Газар эзэмших эрх зөрчигдөж байна. Хууль бус актыг хүчингүй болгож, “Сансари” ХХК-ийн зөрчигдсөн эрхийг сэргээж өгнө үү. Хоёрдугаар нэхэмжлэлийн шаардлага нь шүүхийн шийдвэр гарсан ч Батсүмбэр сумын Засаг дарга шүүхийн шийдвэрийг биелүүлээгүй. 98.6 га газрыг олгохгүй байсан үндсэн шалтгаан нь 7 айлд газар өмчлүүлсэн. Иймд маргаан бүхий газруудыг хүчингүй болгож, шүүхийн шийдвэрийн дагуу олгохгүй байгаа газрыг сэргээн, шинэчилж олгохгүй байгаа Засаг даргын эс үйлдэхүй нь Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106 дугаар зүйлд зааснаар хууль бус болохыг тогтоолгож, газар эзэмших эрхийг 98.6 га газраар шинэчлэн баталгаажуулж, эзэмших эрхийн гэрчилгээг шинээр олгуулахыг даалгаж шийдвэрлэж өгнө үү гэв. Гуравдугаар нэхэмжлэлийн шаардлага нь эдгээр захирамжуудыг хүчингүй болгосон ч эдгээр захирамжаар олгогдсон газар өмчлөх эрхийн гэрчилгээ нь хүчинтэй хэвээр байна. Иймд өмчлөх эрхийн гэрчилгээний бүртгэлийг хүчингүй болгож өгнө үү. Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж өгнө үү гэв.

Гуравдагч этгээдээс гаргасан бие даасан шаардлага түүний үндэслэл нь өмнө нь шүүхээр шийдвэрлэгдсэн шийдвэрийн тогтоох, үндэслэх хэсэгтэй маргаж байна. Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 109 дүгээр зүйлийн  109.2-т зааснаар нэхэмжлэлийг хүлээж авахаас татгалзсан үндэслэл хожим илэрсэн тохиолдолд шүүгч нэхэмжлэлийг хүлээн авахаас татгалзах захирамж гаргаж хэргийг хэрэгсэхгүй болгодог. Манай зүгээс энэ хуулийн 109.2-т зааснаар хүсэлт гаргаад хэрэгт авагдсан байгаа. Гуравдагч этгээдийн нэхэмжлэлийг хүлээн авлаа гэж үзэхэд А/482 дугаар захирамжийг хүчингүй болгох талаар урьдчилсан шийдвэрлэх ажиллагаа явуулаагүй. Батсүмбэр сумын Засаг даргын захирамжийг эс зөвшөөрч байгаа бол Төв аймгийн Засаг даргад хандана. Төв аймгийн Засаг даргын гаргасан шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл Захиргааны хэргийн шүүхэд хандахыг хуульчилсан байдаг. Ийм шаардлагыг хангаагүй учраас Захиргааны Ерөнхий хуулийн 93 дугаар зүйлийн 93.1-т заасан шаардлагыг хангаагүй гэдэг үндэслэлээр нэхэмжлэлийг хүлээн авахаас татгалзах үндэслэл бүрдсэн. Бие даасан шаардлага гаргах эрхгүй этгээд бие даасан шаардлага гаргасан гэж үзэж байгаа. Г.Нарангэрэл гэдэг хүн 2018 оны 01 дүгээр сарын 30-ны өдөр Оюунцэцэгээс, Ариунбаяраас, Гэлэгжамцаас, 02 дугаар сарын 03-ны өдөр Өсөхжаргалаас итгэмжлэл авсан байдаг. Эдгээр итгэмжлэлд бие даасан шаардлага гаргах эрхийг тусгаагүй. Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 28 дугаар зүйлийн 28.2-т зааснаар энэ эрхийг тусгайлан зааж өгөх хэрэгтэй. Бие даасан шаардлага гаргах хугацаа хэтрүүлсэн. Гуравдагч этгээд нарын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Г.Нарангэрэлийн зүгээс 2018 оны 07 дугаар сарын 31-нд тус асуудлаар бие даасан шаардлага гаргах талаар дурдаж, танилцуулж, түүнээс хойш 2 сар гаруй хугацаа өнгөрсний дараа нэхэмжлэлийг дахин гаргасан. Шүүхээс нэхэмжлэлийг буцаасан, татгалзсан захирамж гараагүй. Гэтэл Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 14 дүгээр зүйлд заасан нэхэмжлэл гаргах хугацааг хэтрүүлж 2 сар гаруй хугацаа өнгөрсний дараа нэхэмжлэлээ гаргаж байгаа. Иймд дээрх үндэслэлүүдийг харгалзан үзэж бие даасан шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгон шийдвэрлэж өгнө үү. Гуравдагч этгээдийн эрх ашиг сонирхлыг хөндсөн гэдэг талаар тайлбар үндэслэл нь ойлгомжгүй байна. А/482 дугаар захирамж гуравдагч этгээдийн газар дээр гаргаагүй. Шүүхийн нэгэнт гарсан шийдвэр дээр маргаж байгаа гэдэгт хангалттай тайлбар өгсөнгүй гэж үзэж байна. Хэн хэн нь маргах эрхгүй шүүхийн хүчин төгөлдөр шийдвэр байгаа. Бие даасан шаардлага гаргах эрхээ итгэмжлэлдээ тусгаагүйгээ бусдад буруугаа тусгаад байна. Сөрөг нэхэмжлэл гаргах эрхээ бие даасан шаардлага гаргах эрх мэтээр ойлгуулах гээд байгаа нь буруу юм. Хуульд тусгайлан зааж өгсөн байгаа. Бие даасан шаардлагыг гаргах эрхгүй этгээд гаргасан байна. Гуравдагч этгээдийн эрх ашиг сонирхлыг хөндсөн гэдэг талаар тайлбар үндэслэл нь ойлгомжгүй байна. А/482 дугаар захирамж гуравдагч этгээдийн газар дээр гаргаагүй. Хэн хэн нь маргах эрхгүй шүүхийн хүчин төгөлдөр шийдвэр байгаа гэв.

Хариуцагч Төв аймгийн Батсүмбэр сумын Засаг даргын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Г.Гантулга: Шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: 2006 онд 100га газрыг эзэмшүүлсэн байгууллага нь тухайн үед Дэлхийн энх тайвны залуучуудын холбоо, сүмийн байгууллага байдаг. Нэгдсэн журмаар эрхийг сэргээсэн. 2013 онд газар өмчлөх эрхийг цуцалсан. Ямар нэг үйл ажиллагаа явуулаагүй. 98.6 га газар олгох байснаас 2016 онд 3.2 га газрыг хасаж тооцсон байсан. Газар давхцаагүй, өмчилж авсан иргэдийн эрхийг хамгаалах үүднээс энэ шийдвэрийг гаргасан байх. 2 худагтай гэж байна. Бүртгэгдсэн худаг модон хийцтэй худаг. Бид нарын газар дээр нь очиж үзсэн худаг бетонон худаг байсан. Тэр худгийг ашигладаг бол манайд ус ашигласны төлбөр төлсөн байх ёстой.

   Гуравдагч этгээдийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрч байна. Засаг даргаас тодруулахад Газрын албанаас хүмүүс ирж хэмжээд тухайн үед газар дээр нь олгох шийдвэр гаргасан гэжээ.

Хариуцагч Улсын бүртгэлийн хэлтсийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Ш.Батсүх шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: 2013 онд “Сансари” ХХК-ийн эзэмшил газрыг цуцалсан. 2017 онд шүүхийн журмаар сэргээсэн. Энэ хооронд сумын Иргэдийн Төлөөлөгчийн хурлаас тэрхүү газар орчимд газар зохион байгуулалтын төлөвлөгөөгөөр нийтэд өмчлүүлэхээр 2 удаа төлөвлөсөн. Үүний дагуу иргэдэд газар өмчлүүлсэн байдаг. “Сансари” ХХК болон газар өмчилсөн иргэдийн хооронд кадастрын болон геодези зураг зүйн газраас хийсэн тодорхойлолт дээр газар давхцалын асуудал байхгүй байдаг. 2016 онд шүүхийн журмаар сэргэсэн боловч мөн хил заагийг тодорхойлоогүй байж байгаад 2017 оны 11 дүгээр сарын 01-ний өдрийн 482 дугаар захирамжаар эрхийг сэргээхдээ хил заагийг кадастрын зурагт оруулж, газар дээр нь тэмдэгжүүлж, хил заагийг тогтоосон байдаг. Хил заагийг тогтоох үед 7 иргэний өмчлөлийн газарт ороогүй, тусдаа давхцалгүй тэмдэглэгдсэн байдаг. Нэхэмжлэгч тал өөрийн газрыг хамгаалах, тэмдэгжүүлэх, бүртгэлжүүлэх ажлыг хийгээгүй буруутай үйлдлээс болж энэ маргааны эх үүсвэр гарсан байх. Гуравдагч этгээдүүдийн хувьд сумаас Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлаар хэлэлцэгдэн төлөвлөөд Засаг дарга эрхийн хүрээнд иргэдэд өмчлүүлсэн газар нь хүчин төгөлдөр захирамж, шийдвэртэй газар байгаа нь бүртгэлд ирсэн дээрх нотлох баримтаас харагддаг. Давхцалгүй газар учир энэ газрыг хүчингүй болгох үндэслэл байхгүй. Үүнтэй холбоотой улсын бүртгэлийг хүчингүй болгох үндэслэл байхгүй. Нэхэмжлэгч 2008 онд кадастрын зураглалтай байсан гэж тайлбарлаж байна. 09 дүгээр шүүхийн шийдвэр болон түүний дараагаар гарсан шүүхийн шийдвэр, магадлал дээр кадастрын зураглалгүй, цэг, солбицлын цэг нь тодорхойгүй байсан тухай дурдсан байдаг. 2008 онд кадастрын зураглалтай байсан гэдэг нь худал. Худгийн хэмжээ нь ирүүлсэн бүх материал дээр зөрүүтэй байгаа. Улсын бүртгэлд бүртгүүлсэн өөрсдийнх нь тодорхойлсон материал дээр 3.6 м.кв гэж заасан байгаа. Өнөөдрийн шүүх хурал дээр ирсэн материал дээр 3.6 м.кв гэсэн хэмжээг заагаагүй. “Сансари” ХХК-ийн хувьд 2 худагтай байгаа гэж үзэж байна. Гэлэгжамцын өмчлөлийн газрын кадастрын зургийг аймгийн Газрын албаны мэдээллийн санд оруулж Улсын бүртгэлд бүртгүүлэхэд кадастрын зураглал нь ирсэн байдаг. Кадастрыг хийлгэх талаар нэхэмжлэгч ярьсан, кадастрыг газрын даамал хийж, эзэмшигчид өгөх хууль байхгүй. Газар эзэмшигчид өөрт нь олгогддог үүрэг. Улсын бүртгэлийн газраас өөрсдийнх нь тодорхойлж өгсөн 3.6 м.кв талбайтай худаг байна гэж гэрчилгээн дээр тусгаж өгсөн байгаа. Одоогийн маргаж буй худгийн хэмжээтэй зөрүүтэй гэж үзэж байна.

Нэхэмжлэгчээс хэдэн онд кадастрын зураг хийлгэж, мэдээллийн санд оруулж байсан бэ гэхэд тодорхой он сар өдөр дурдсангүй. 2017 он хүртэл кадастрын зураг хийлгээгүй байна гэдэг нь нотлогдож байна. 2008 оны газар эзэмших эрхийн гэрчилгээг нотлох баримтаар шүүхийн хавтаст хэрэгт өгсөн боловч 2008 оны гэрчилгээнд кадастрын дугаарын оронд тоо тавьсан нь кадастрын зураггүй байсныг нотолж байна. 2016 онд газар өмчилж авсан иргэд газар дээрээ хэмжилт хийлгэн кадастрын зургаа хийлгэж, мэдээллийн санд оруулсан байдаг. Ингэж оруулсан байсан тул 2017 оны 11 дүгээр сарын 01-ний өдөр “Сансари” ХХК-ийн газрыг хэмжихдээ энэ өмчлөлийн газрыг тойруулан хийсэн нь газар давхцаагүй гэдэг нь мэдээллийн санд орсон байдаг. 2017 оны 11 дүгээр сарын 01-ний өдөр хүртэл хугацаанд газар эзэмшигч өөрөө газар эзэмших үүргээ биелүүлээгүйгээс иргэдийн өмчлөх эрхийг зөрчихөд хүргэсэн байна гэж дүгнэж байна. Нэхэмжлэгч шүүхийн 09 дүгээр шийдвэрээр өөр газарт газрыг шилжүүлэн эзэмшихэд татгалзах зүйлгүй гэсэн байдаг, үлдсэн 3.2 га газраа өөр газарт шилжүүлсэн авах эрх нь нээлттэй.  Засаг дарга хуулиар олгосон байхад иргэдийн өмчилсөн газартай маргах шаардлагагүй гэж үзэж байна. Худгийн хувьд 1 худаг яригддаг. Бүх баримт дээр 1 худаг гэсэн байдаг. 2 худаг гэсэн зүйл байдаггүй. Зураг нь ижил төстэй харагдаж байгаа боловч худгийн хэмжээ нь зөрж байдаг. Улсын бүртгэлд бүртгүүлэхдээ эд хөрөнгө бүртгүүлэгч нь хуульд зааснаар үнэн зөв мэдүүлэг гаргах үүрэгтэй. Хэмжээ, зураг, план зураг нь зөрүүтэй байдаг. Тэр хэмжээгээр нь худгийн гэрчилгээг бичиж олгосон байдаг. Нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү.

Гуравдагч этгээдийн бие даасан шаардлага үндэслэлтэй байна. Өмчлөгчийн эрх ашгийг зөрчиж байгаа тул өөрчлөлт оруулах боломж байна гэжээ.

 

Гуравдагч этгээд нарын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч болон түүний өмгөөлөгч Ё.Энхээ шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: Гуравдагч этгээд нар нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хүлээн зөвшөөрөх боломжгүй. Төв аймгийн Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн 2016 оны 09 дүгээр шийдвэрийн тогтоох хэсгийг яаж ойлгож байгаагаас тайлбарууд шалтгаална. “Сансари” ХХК энэ шүүхийн шийдвэрийг гарснаас хойш төрийн захиргааны байгууллагуудаар манай 98.6 га газрыг өмчлөх эрх сэргэсэн гэх ойлголтыг төрүүлсэн албан хүсэлт, бичгүүдийг өгч явсаар өнөөдөр аймгийн Засаг даргын тамгын газар, түүний хуульч нар, сумын Засаг дарга, сумын Засаг даргын тамгын газрын хуульч нар 09 дүгээр шүүхийн шийдвэрээр “Сансари” ХХК-ийн 98.6 га газар эзэмших эрх сэргэсэн гэх ойлголтыг авчээ. Энэ ойлголт хууль зүйн хувьд үндэслэлгүй гэдгийг тайлбарлаж гуравдагч этгээдийн хариу тайлбарын үндэслэл гарч ирж байгаа. Шүүхийн 09 дүгээр шийдвэрээр 98.6 га газар эзэмших эрх үүссэн гэж нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч өөрөө хэлж байна. 09 дүгээр шийдвэрийг хууль зүйн үндэслэлтэй тайлбарлах ёстой. Энэ шийдвэрээр тухайн гаргасан нэхэмжлэлийн шаардлагатай холбоотой нотлох баримтууд, нөхцөл байдлыг дүгнээд 2 дахь шаардлагыг хүлээн авахаас татгалзаж шийдвэрлэсэн. Манай эзэмшилд олгосон газар нь рашаан ус болон ойн сан бүхий газартай давхцаж байгаа тул давхцалтай байгаа газрыг хасаж, өөр газар нөхөж олгохыг хүсч хариуцагчид хандсан боловч нөхөж олгоогүй өнөөдрийг хүрсэн гэж шүүх хурал дээр тайлбар хэлж байсан. Яг энэ 100 га газрыг буцааж авах ёстой мэтээр шаардлага гаргаж, түүнийг шүүх шийдвэрлээгүй. Шүүхийн 09 дүгээр шийдвэрээр “Сансари” ХХК-д 2006 онд эзэмшүүлсэн 100 га газрын координатыг тогтоогоогүй. Улсын бүртгэлийн газрын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч ийм зураг байхгүй гэж хэлж байна. “Сансари” ХХК хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад янз бүрийн зураг авчирч өгч байсан. “Сансари” ХХК нь өмнө нь ямар нэгж талбарын дугаартай, ямар солбицлын цэгүүдээр хязгаарлагдсан, ямар хил хязгаараар тодорхойлогдсон, 100 га газрын 98.6 га газар аль хэсгээрээ яаж сэргэсэн эсэх нь тодорхойгүй байна. Сэргэсэн 98.6 га газар дээр гуравдагч этгээдийн өмчийн газар байна гэдгийг хүлээн зөвшөөрөх хууль зүйн үндэслэл байхгүй. 95.4 га газрыг сэргээчихээд 98.6 га газрын 3.2 га газрыг сэргээж өгөхгүй байна гэж маргах үндэслэл байхгүй байна. Батсүмбэр сумын Засаг даргын 2017 оны 11 дүгээр сарын 01-ний өдрийн газар эзэмших эрхийг сэргээн олгох тухай А/482 дугаар захирамж “Сансари- ХХК-д 95.4 га газрын газар эзэмших эрхийг сэргээсэн захирамж биш. Шинээр газар эзэмшүүлсэн захирамж байгаа. Гуравдагч этгээдүүдийн газар өмчлөх эрх нь 2016 оны 11 дүгээр сард гарсан. Хариуцагчийн гаргасан захирамж хууль зөрчөөгүй. Гуравдагч этгээд нарын 3.2 га өмчийн газар дээр 98.6 га газрыг давхардуулж гаргасан бол хууль зөрчих байсан. Бусдын өмчлөлийн барилга байгууламжийн доорх газрыг бусдад өмчлүүлж болохгүй гэсэн үндэслэл хэлж байна. Нэгдүгээрт ийм хуулийн заалт байхгүй. Газрын тухай хуулийн 34 дүгээр зүйлийн 34.10-т зааснаар ямар нэг үл хөдлөх хөрөнгийг бүртгэх үндэслэл нь газрын гэрчилгээ. Хэрэв танай өмч байвал тэр нь газар өмчлөх эрхийг цуцлах үндэслэл болохгүй. Нэгдүгээрт худаг гэж хэлээд байгаа байгууламжийг худаг биш гэдгийг нотолно. Хоёрдугаарт “Сансари” ХХК-ийн өмч биш гэдгийг нотолно. Энэ худаг манайх гэдгээ нотлох гээд 2019 оноос хойш баримтууд нөхөж гаргаад байсан. Хамгийн эхлээд 12 дугаар сарын 04-ны хурал дээр гуравдагч этгээдийн зүгээс Усны тухай хуулийн 27 дугаар зүйлд зааснаар худгийн паспорт хэрэгтэй гэхэд дараагийн шүүх хуралдаан дээр нөхөж авчирсан. Тэр худгийн паспорт нь “Их Уудам” ХХК-аас олгосон паспорт байгаа. Энэ паспорт нотлох баримтын шаардлага хангаагүй. Хуулийн дагуу олж авсан нотлох баримт биш гэж үзэж байгаа. Өмнөх шүүх хуралдаан дээр шаардлага хангахгүй зүйлийг дурдахаар “Сансари” ХХК-ийн зүгээс 2018 оны 12 дугаар сарын 21-ний өдрийн шүүх хурал дээр бүгдийг нь нөхөөд аваад ирсэн. Тухайн худгийн паспортыг олгосон компани нь манайх ийм паспорт олгоогүй, 2010 онд засвар үйлчилгээний ажил хийгээгүй, олгосон гэх инженер нь ажлаас гарсан байна гэж “Их Уудам” ХХК-аас мэдэгдсэн. Худгийн паспорт нь зөрчилтэй. Бид нар 2010 онд тэр худагт засвар үйлчилгээ хийсэн гэж яриад байх боловч паспорт дотор 33 метрт өрөмдсөн, шинээр худаг гаргасан гээд зөрүүтэй байгаа. Иймд худаг танай өмч гэдгийг нотолж чадахгүй. Гүний худгийн үл хөдлөх хөрөнгийн Улсын бүртгэлийн гэрчилгээг 2019 оны 12 дугаар сард гаргаж ирээд манай худаг гээд маргаад байгаа. Төв аймгийн Улсын бүртгэлийн газраас гэрчилгээг авахдаа бүрдүүлж өгч байсан худагтай холбоотой 9 хуудас баримтыг авсан. 9 хуудас баримт дотор түрүүн хурал дээр гаргаж өгсөн худалдах, худалдан авах гэрээ гэх баримт байгаа. Эд хөрөнгө өмчлөх эрх, түүнтэй холбоотой  эд хөрөнгийн бусад эрхийн улсын бүртгэлийн тухай хуульд яаж бүртгэх, юуг гэрчилгээнд тусгах талаар заасан байдаг. Энэ хуулийг хэрэглэх журам мөн гарсан. Улсын бүртгэлийн ерөнхий газрын даргын тушаалаар баталсан Иргэний эрхийн улсын бүртгэл хөтлөх журмын 3.4-т нотлох баримтад эд хөрөнгийн палан зургийг хавсаргах бөгөөд талбайн хэмжээг эд хөрөнгийн өмчлөгчөөр тодорхойлуулж, зургийг нь 4 талаас нь аваад хавсаргах ёстой гэж зааж өгсөн. Худгийн гэрчилгээ нь гуравдагч этгээдийн газар дээр байрлаж байгаа тэр худаг биш. Хурал дээр координатын асуудал яригдахаар гараараа нэмж бичээд 2 системээр газрын байршлыг бичсэн. Сүүлд нөхөж гаргаж авсан тул иргэн Гэлэгжамцын газар дээр байгаа худгийн байршилтай тохирох нь ойлгомжтой. Манай тэнд 2 худаг байдаг гэж А.Цогтмагнай захирал хэлдэг. 2 дахь худгийнхаа үл хөдлөх хөрөнгийн гэрчилгээг авчирч өгөөрэй. Нөгөө худгийн чинь гэрчилгээ ч юм бил үү? гэж гуравдагч этгээдийн өмгөөлөгч, төлөөлөгч нар хэлэхэд байгаа авч ирээгүй гэдэг тайлбар өгсөн. Өнөөдөр болтол гаргаж өгөөгүй байна. Талбайн хэмжээ болоод бусад энэ гэрчилгээг авахдаа бүрдүүлсэн материалуудыг үзвэл 00160147 дугаартай Ү/1403002502 тоот үл хөдлөх хөрөнгийн гэрчилгээ тухайн маргаж байгаа газар дээр байгаа байгууламжийн үл хөдлөх хөрөнгийн өмчлөгчөөр тодорхойлж байгаа үл хөдлөх хөрөнгийн гэрчилгээ биш гэдгийг нотолж байгаа. Тухайн байгууламж өнөөдөр худаг биш болсон байна. Энэ худгаас ус гарахгүй болоод 10 гаруй жил болсон гэж А.Цогтмагнай захирал хурал дээр хэлдэг. Тухайн хавьд оршин суудаг иргэд энэ худаг ажиллагаагүй болоод 20 жил болсон гэж хэлдэг. “Сансари” ХХК-ийн өмч биш юм бол худгийн асуудлыг ярих шаардлагагүй гэж бодож байна. Тухайн худаг байгаа газар нь Улсын бүртгэлд хэрхэн бүртгэгдсэнийг тодруулахаар бүртгэлийг хөтлөх үүрэг бүхий Газар зохион байгуулалт, геодези зураг зүйн газраас лавлахад нэгж талбайн дугаар бүхий иргэн Гэлэгжамцын өмчлөлийн газрын мэдээлэлтэй давхцуулж үзэхэд мэдээллийн санд бүртгэлтэй аж ахуйн нэгжийн ямар нэг газар объекттой давхцалгүй байна гэж гарсан. Дэд бүтцийн яамны Улсын хяналтын албаны техникийн дүгнэлт 2002 оны 03 дугаар сарын 22-ны өдрийн 0163 дугаартай Улсын ерөнхий байцаагчийн дүгнэлт гарсан байгаа. Дэд бүтцийн яамны Улсын хяналтын албанаас гаргасан дүгнэлт дотор Дэлхийн энхтайвны залуучуудын монголын холбооны хүсэлтийн дагуу дүгнэлт гаргуулсан. Яагаад үүнийг хэлж байна вэ гэхээр амралтын газрыг дагаж ирсэн манай гүний худаг гэж хэлээд байгаа учраас үүнийг үгүйсгэх баримтаа хэлж байна. Төв аймгийн Улсын бүртгэлийн хэлтсээс гаргаж ирүүлсэн нотлох баримт дотор саяны дүгнэлтэд дурдсан 7 объектын тойм зургийг гаргаж өгсөн. Энэ худгийн үл хөдлөх хөрөнгийн гэрчилгээ нь одоо маргаж байгаа гуравдагч этгээдийн өмчийн газар дээр байрлаж байгаа худгийн гэрчилгээ биш гэдгийг нотолно. Нэхэмжлэгчийн 09 дүгээр шүүхийн шийдвэрээр сэргэсэн 98.6 га газрыг сэргээхгүй байгаа эс үйлдэхүй хууль бус болохыг тогтоолгох, 3.2 га газрын гэрчилгээг өөрт нь гаргаж өгөх, гуравдагч этгээдийн газар өмчилсөн шийдвэрийг хүчингүй болгож, үл хөдлөх хөрөнгийн гэрчилгээг хүчингүй болгож сэргээсэн гэдэг үндэслэлээр хүчингүй болгуулах нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хүлээн зөвшөөрөхгүй, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү гэв.

 

Мэргэжлийн хяналтын улсын байцаагчийн 2012 оны 11 дүгээр сарын 27-ны өдрийн 1904029371 дугаартай дүгнэлтэд нөхцөл байдлаас дүгнэх нь 1. “Сансари” ХХК нь Батсүмбэр сумын Баянголын аманд 100 га газар эзэмших боломжгүй. Иймд “Сансари” ХХК-ийн доорх худалдан авсан хөрөнгийг баталгаажуулан эзэмшүүлж шинээр тогтоо. 2. Газрын харилцааны албаны даргын 2012 оны 04 дүгээр сарын 07136 тоот албан бичгийн дагуу “Сансари” ХХК-д эзэмшил газрыг эзэмшүүлэн тогтоож, Батсүмбэр сумын Иргэдийн Төлөөлөгчийн Хурлаар батлуулан, газрыг Газрын тухай хуулийн дагуу акт үйлдэн хүлээлгэн өгнө гэсэн дүгнэлт гарсан. Мэргэжлийн хяналтыг улсын байцаагчийн 2012 оны 11дүгээр сарын 27-ны өдрийн 19040291066 дугаартай Батсүмбэр сумын Засаг дарга Ганбаярт хүргүүлсэн албан шаардлагаар шаардах нь “Сансари” ХХК-ийн худалдан авсан үл хөдлөх хөрөнгийн доорх газрыг баталгаажуулан Газрын тухай хуулийн дагуу шийдүүлэх гэсэн. 100 га газар нь 2012 онд баталгаажаагүй байсан. Шүүхийн шинжээчийн дүгнэлт “Сансари” ХХК-ний эзэмшилд олгогдсон гэх 100 га газраас усны сан бүхий газартай 41.68 га газар, ойн сангийн газартай 2 объект давхцаж байна. “Сансари” ХХК-ны одоо эзэмшиж байгаа объектуудыг оруулан газрын байршлыг тогтооход 44.1 га газар байна гэсэн. Нэхэмжлэгчээс эзэмшлийн гэх 100 га газрыг “Түгээ гүний аманд” усны сан бүхий газар, ойн сан бүхий газар, Байгаль орчны тухай хуульд заасан бусад хамгаалалтын зурвасуудад хэдэн хэмжээтэй болохыг тогтоож өгөөч гэсэн хүсэлт гаргасан. Мэргэжлийн хяналтын улсын байцаагчийн 2012 оны 11 дүгээр сарын 27-ний өдрийн 19040291065 дугаартай албан шаардлагад “Сансари” ХХК нь Газрын тухай хуулийн 34 дүгээр зүйлийн 34.2, 35 дугаар зүйлийн 35.3.4, 35.3.5 дахь заалтыг тус тус зөрчсөн болохыг зааж, газрын төлөв байдлын чанарын хянан магадалгаа хийж, байгаль орчинд нөлөөлөх байдлын үнэлгээ хийгээд, тухайн жилийн байгаль хамгаалах төлөвлөгөөг батлуулж мөрдөн ажиллах, сумын Иргэдийн Төөлөгчдийн Хурлын тогтоол, сумын Засаг даргын шийдвэрийг биелүүлэхийг тус тус шаардсан. “Сансари” ХХК нь 2014 онд Батсүмбэр сумын Засаг даргад холбогдуулж шүүхэд нэхэмжлэл гаргахдаа газар эзэмших эрхийг цуцалсан 2013 оны А/167 дугаар захирамжийг хүчингүй болгохыг шаардсан. Хэргийг дээд шүүхээс буцааж анхан шатны шүүхээр дахин хэлэлцүүлэх явцад “Сансари” ХХК-ийн 100 га газрыг эзэмших эрхийг  Байгаль орчныг хамгаалах тухай, Усны тухай хууль зэрэг байгаль орчны талаарх хуульд нийцүүлэн тус компанийн газар эзэмших эрхийн гэрчилгээ, гэрээг шинэчлэн баталгаажуулж, газрыг актаар хүлээлгэн өгөх, холбогдсон газрын хэмжээ заагийг газар дээр нь тэмдэгжүүлж, координатжуулах, тэдгээрийн кадастрын зургийг үйлдэж, Улсын бүртгэлд бүртгэхийг сумын Засаг даргад даалгах гэж нэхэмжлэлийн шаардлагаа нэмэгдүүлсэн. Энэ нэмэгдүүлсэн шаардлагын үндэслэлээ тайлбарлахдаа байгаль орчинд нөлөөлөх байдлын үнэлгээ хийлгэх талаар Газрын даамалд удаа дараа хэлж байсан боловч тодорхой хариу өгдөггүй байсан. Манайх 100 га газраа бүгдийг нь эзэмшиж ашиглаж ирсэн. Манай эзэмшилд олгосон газар рашаан, усан болон ойн сан бүхий газартай давхцалтай байгаа тул давхцалтай газрыг хасаж өөр газар нөхөж олгох талаар удаа дараа хандсан боловч нөхөж олгоогүй. Тийм учраас шүүхэд энэ нэхэмжлэлийг гаргаж байна гэсэн Ө.Сайнбаярын хэлсэн тайлбар байдаг. нэхэмжлэлийн шаардлага нэмэгдүүлсэнтэй холбоотой “Сансари” ХХК-д 100 га газрыг усны сан, ойн сан бүхий газартай давхцуулалгүй олгох газрыг шинжээчээр тогтоолгох хүсэлтээ гаргаж, шүүх хүсэлтийг хүлээн авч, Төв аймгийн Газрын харилцаа, барилга хот байгуулалтын газраас ирүүлсэн  шинжээчийн дүгнэлтийг шүүх хүлээн аваад уг дүгнэлтийг нотлох баримтаар үнэлэх нь зүйтэй гэж шүүх үзлээ гэж дүгнэсэн. Нотлох баримтаар үнэлээд шийдвэр гаргасан, усан сан, ойн сан бүхий газартай давхцуулалгүйгээр газар олгоё гэхэд 44.1 га газар байна гэж төлөвлөсөн төлөвлөлтийг шүүх хүлээж аваад дүгнэсэн бол 98.6 га гаас газрыг эзэмшүүлсэн шийдвэр гаргасан байх учиргүй. Хэрэв тэгж гаргасан бол шүүх өөрөө захиргааг хууль зөрчихийг шийдвэрээр шаардсан болно.

 

“Сансари” ХХК нь “Түшээ гүний аманд” 98.6 га газар эзэмших эрхгүй. Хууль зүйн болоод газар зүйн байрлалын орон зайн хувьд боломжгүй. Миний худагтай газрыг хүнд өгсөн учраас тэр худаг минийх байх ёстой гэдэг үндэслэлийн хувьд тэр худаг нь танай өмчлөлийн худаг биш байна. Худгийн өмчлөгч гэдгээ нотолж чадсангүй. Худаг гэдэг бол ус хангамжийн эх үүсвэр байх ёстой. А.Цогтмагнай захирал хэлэхдээ бид нар тэр худгаас 10 жил ус авч үзээгүй гэдэг. Шугам нь хагараад ажилгүй болсон гэдгийг 2002 онд дүгнэсэн. 2010 онд сэргээсэн гэдэг боловч сэргээсэн талаар баримт байхгүй. Гуравдагч этгээд нарт газар олгосон Төв аймгийн Батсүмбэр сумын Засаг даргын А/485 А/486 А/487 А/489 дүгээр захирамжуудыг хүчингүй болгох үндэслэл байхгүй байна. “Сансари” ХХК-ийн 98.6га газрыг бүхэлд нь эзэмшүүлэхгүй байгаа эс үйлдэхүй нь  хууль бус болох нь тогтоогдохгүй байна. Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү гэв.

Гуравдагч этгээд нарын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Г.Нарангэрэл шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: Газрын тухай хуулийн 61 дүгээр зүйлийн 61.1 дэх хэсэг, мөн хуулийн 4 дүгээр зүйлийн 4.1.3, 4.1.5, мөн хуулийн 37 дугаар зүйлийн  37.1.2, 37.2, мөн хуулийн 38 дугаар зүйлийн 38.2.3, 34 дүгээр зүйлийн 34.8, мөн хуулийн 35 дугаар зүйлийн 35.3-т заасныг үндэслэн Төв аймгийн Батсүмбэр сумын Засаг даргын 2017 оны 11 дүгээр сарын 01-ний өдрийн А/482 дугаар захирамжийг хүчингүй болгуулах шаардлага гаргаж байна. Батсүмбэр сумын Засаг дарга шүүхийн шийдвэрийг биелүүлж 2017 оны 11 дүгээр сарын 01-ний өдрийн А/482 дугаар захирамжийг гаргахдаа бусдын эрх ашиг сонирхлыг зөрчсөн тул хүчингүй болгох үндэслэлтэй гэж үзэж байна. Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 12 дугаар зүйлийн 12.2-т захиргааны хэргийн шүүхийн шийдвэрийг Монгол улсын нутаг дэвсгэрт байгаа захиргааны байгууллага, хуулийн этгээд, хүн заавал биелүүлэх үүрэгтэй гэж заасан байдаг. 2016 оны шүүхийн шийдвэрээр “Сансари” ХХК-ийн 98.6 га газар эзэмших эрхийг сэргээн эзэмшүүлэхээр заасан хэдий ч тухайн газрын байршлыг заавал “Түшээ гүний аманд” байх ёстой гэж зааж өгөөгүй. Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад “Түшээ гүний аманд” “Сансари” ХХК”-д 100 га газар эзэмшүүлэх хууль зүйн боломж байхгүй буюу “Сансари” ХХК-ийн эзэмшлийн гэх 100 га газар усан сан бүхий газар, ойн сан бүхий газар, иргэдэд эзэмшүүлсэн газартай давхцаж байгаа Мэргэжлийн хяналтын улсын байцаагчийн 2012 оны 11 дүгээр сард гаргасан 19040291067, 19040291066 дугаартай албан шаардлагууд, 1904029371 дугаартай улсын байцаагчийн дүгнэлт, Төв аймгийн Газрын харилцаа, хот байгуулалтын газрын 2015 оны 06 дугаар сарын 15-ны өдрийн 07345 дугаартай албан бичгээр ирүүлсэн шинжээчийн дүгнэлтүүдийг шүүх нотлох баримтаар үнэлсэн байдаг. Дээрх шинжээч нарын дүгнэлт, албан шаардлагуудад “Түшээ гүний аманд” усан сан, ойн сан бүхий газарт бусдад эзэмшүүлсэн газартай давхцалгүйгээр “Сансари” ХХК-д 44.1 га газрыг эзэмшүүлэх боломжтойг шүүх нотлох баримтаар тогтоосон тул сумын Засаг дарга тус компанид газар эзэмшүүлэх эрхийг сэргээн олгохдоо Газрын тухай хуульд зааснаар хүсэлтийг шалгаж энэ нөхцөл байдлыг харгалзан үзэх ёстой байсан. Гэтэл сумын Засаг дарга холбогдох хуулийг зөрчихгүйн тулд тус компанид өөр газар газрыг эзэмшүүлэх эрх хуулиар олгогдсон эрх нь нээлттэй байтал А/482 дугаар захирамжаар “Түшээ гүний аманд” ойн сан, усан сан бүхий газрыг оролцуулан “Сансари” ХХК-д 95.4 га газрыг эзэмшүүлэхээр шийдвэрлэсэн нь Ойн тухай, Рашааны тухай, Усны тухай, Байгаль орчныг хамгаалах тухай хэд хэдэн хуулийг зөрчиж, тус компани “Түшээ гүний аманд” ой, ус голтойгоо бүгд тухайн компанийн эзэмшилд байх ёстой гэсэн давуу байдлыг бий болгож, сумын Засаг даргын хууль бус шийдвэрийн улмаас бусад иргэдийн газар эзэмших өмчлөх эрхэнд халдаж байна. Сумын Засаг дарга “Сансари” ХХК-д 2017 оны А/482 дугаар захирамжаар газар эзэмшүүлэхдээ Газрын тухай хуулийн 34 дүгээр зүйлийн 34.8-д заасан гэрээний биелэлтийг дүгнэх, үүргийнхээ дагуу тухайн компани нь өмнө нь эзэмшихдээ гэрээнд заасан нөхцөлийг биелүүлэх газрыг үр ашигтай зохистой ашиглах, хамгаалах, 35 дугаар зүйлийн 35.3-д заасан үүргийг биелүүлсэн эсэхийг хянаж, шийдвэр гаргах бүрэн эрхтэй байтал энэ эрх хэмжээгээ хэрэгжүүлэлгүйгээр шийдвэр гаргасан байна. Тухайлбал “Сансари” ХХК газрын төлбөрөө тогтоосон хугацаанд төлдөггүй, “Сансари” ХХК-д 95.4га газрыг дахин олгосон байгаа нь Газрын тухайн хуулийн 37 дугаар зүйлийн 37.2, мөн хуулийн 38 дугаар зүйлийн 38.3-т заасан үүргээ биелүүлээгүй. Маргаан бүхий акт болох А/482 дугаар захирамжийг Газрын тухай хуулийн 61 дүгээр зүйлийн 61.1-д зааснаар хүчингүй болгох үндэслэл болно гэж үзэж байна. Газрын тухай хуулийн 4 дүгээр зүйлийн 4.1.3 дахь заалтыг зөрчсөн шийдвэр болох талаар “Сансари” ХХК нь маргаж буй газрын ойр орчимд газар эзэмшигч өмчлөгч, олон жил амьдарч байгаа сумын иргэдийг оршин суугаа газраас нь байнга хөөж, хавтаст хэрэгт хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчөөс сумын 37 хүний гарын үсэгтэй гомдол ирүүлсэн. Монгол улсын засаг захиргаа нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуульд зааснаар төрөөс газрын талаар баримталж буй бодлого, шийдвэр хэрэгжүүлэх чиг үүрэг нь Засаг дарга нарт хадгалагдах бөгөөд тодорхой үйл ажиллагаа явуулж буй 38.9 га газраас нь илүү гаргаж, Газрын тухай хуульд заасан газар эзэмших шийдвэр гаргахдаа Усны тухай, Рашааны тухай, Ойн тухай хуулиудын холбогдох заалтыг зөрчиж, шүүхийн шийдвэрийг алдаатай биелүүлэн “Сансари” ХХК-д 95.4 га газар эзэмшүүлсэн нь гуравдагч этгээд нарын хууль ёсны эрх ашгийг зөрчсөн шийдвэр гэж үзэж байна.

ҮНДЭСЛЭХ НЬ:

Нэхэмжлэгчээс Төв аймгийн Батсүмбэр сумын Засаг даргын 2016 оны А/897, А/895, А/896, А/994, А/898 тоот захирамжуудыг хүчингүй болгуулах,  “Сансари” ХХК-ийн 3,2 га газрын газар эзэмших эрхийг сэргээн эзэмшүүлж,  газар эзэмших гэрээг 98,6 га талбайн хэмжээгээр шинэчлэн баталгаажуулахгүй байгаа Төв аймгийн Батсүмбэр сумын Засаг даргын эс үйлдэхүйг хууль бус болохыг тогтоож, 3,2 га газрын газар эзэмших эрхийг сэргээн эзэмшүүлж,  газар эзэмших гэрээг 98,6 га талбайн хэмжээгээр шинэчлэн баталгаажуулж, эзэмших эрхийн гэрчилгээг шинээр олгохыг даалгах, Газар өмчлөх эрхийн улсын бүртгэлийн Г-1403002173 дугаартай 000427888 тоот, Г-1403002171 дугаартай 000427890 тоот, Г-1403002192 дугаартай 000429624 тоот, Г-1403002174 дугаартай 0004427887 тоот, Г-1403002172 дугаартай 000427889 тоот, Г-1403002193 дугаартай 000429623 тоот гэрчилгээнүүдийг хүчингүй болгуулах” гэж нэхэмжлэлийн шаардлагаа тодорхойлжээ.

Гуравдагч этгээд нарын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчөөс “Төв аймгийн Батсүмбэр сумын Засаг даргын 2017 оны 11 дүгээр сарын 01-ний өдрийн А/482 дугаар захирамжийг хүчингүй болгуулах” гэж бие даасан шаардлагаа тодорхойлжээ.

Шүүх энэ хэрэгт хуульд заасан журмын дагуу авагдаж, шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн нотлох баримтуудад тулгуурлан дор дурдсан үндэслэлээр нэхэмжлэлийг болон гуравдагч этгээдийн бие даасан шаардлагыг тус тус бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, нэхэмжлэгчийн үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөлийн эрхээ хэрэгжүүлэх хууль ёсны ашиг сонирхол нь хөндөгдсөн гэх үндэслэлд холбогдуулан маргаан бүхий нэг акт болон түүнийг үндэслэн бүртгэгдсэн бүртгэлийг тус тус түдгэлзүүлж  шийдвэрлэлээ.

Нэхэмжлэгчээс “Төв аймаг дахь Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн 2016 оны 04 дүгээр сарын 08-ны өдрийн 09 дугаартай шийдвэрээр “Сансари” ХХК-ийн газрын 98,6 га газар эзэмших эрхийг сэргээн шийдвэрлэсэн. Төв аймгийн Засаг даргын 2017 оны 07 дугаар сарын 17-ны өдрийн 01/1186 дугаар “Газар эзэмших эрхийг сэргээх тухай” албан бичгээр “Сансари” ХХК-д 98,6 га газар эзэмших эрхийг сэргээн эзэмшүүлэх, газар эзэмших гэрээг шинэчлэн баталгаажуулж, эзэмших эрхийн гэрчилгээг шинээр олгохыг, манай газарт давхцал бүхий өмчлөлөөр олгогдсон 7-н иргэний газрыг 2017 оны төлөвлөгөөнд туссан байршилд шилжүүлэн олгохыг  хариуцагч Засаг даргад үүрэг болгож, манай 98,6 га газрын кадастрын зургийг хавсаргасан, ... эдгээр захирамжуудыг хүчингүй болгосон ч эдгээр захирамжуудаар олгогдсон газар өмчлөх эрхийн гэрчилгээ нь хүчинтэй хэвээр байна. Иймд өмчлөх эрхийн гэрчилгээний бүртгэлийг хүчингүй болгож өгнө үү” гэж, хариуцагч Засаг даргаас “...Засаг даргын 2016 оны А/897, А/895, А/896, А/994, А/898 тоот захирамжууд нь хуулийн үндэслэлтэй хүчин төгөлдөр гэж үзэж байна” гэж,  хариуцагч улсын бүртгэлийн хэлтсээс “... Иргэд мэдүүлэг гаргахдаа хуульд заасан нотлох баримтыг бүрэн бүрдүүлж бүртгүүлсэн байна. Иймд иргэдийн өмчлөх эрхийг зөрчих учир Улсын бүртгэлийн хэлтэст холбогдох нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү” гэж, гуравдагч этгээд нарын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч болон өмгөөлөгчөөс “...шүүхийн 09 дүгээр шийдвэрийн үндэслэх хэсэгт дүгнэлт гаргахдаа Мэргэжлийн хяналтын улсын байцаагчийн 3 албан шаардлага, 1 шинжээчийн дүгнэлтийг үндэслэн дүгнэлт хийсэн. Дүгнэлтэд 100 га газар нь тодорхой координат, байршил, газар нь тодорхойгүй. “Сансари” ХХК эзэмшлийн 100 га газрыг усны сан, ойн сан бүхий газартай давхцуулалгүй олгох боломжтой эсэхийг шинжээч томилуулж, шинжээчийн дүгнэлтээр хууль зөрчихгүй олгоно гэж үзвэл 44 га газар нь боломжтой гэж тогтоогдсон. Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад өөр газар олгож өгөөч гээд хүсэлтээ гаргаж байсан хүмүүс 100 га газар байх ёст

Шийдвэр бүрэн эхээрээ
Шийдвэрийг бүрэн эхээр нь үзэхийн тулд манай сайтад нэвтэрсэн байх шаардлагaтай.
Ta энд дарж нэвтэрнэ үү.

Энэ хэргийн бусад шийдвэрүүд

Өөр шийдвэр байхгүй байна.